Tannik Asit (Tannic Acid) – Geniş Bilgi
Kimyasal Tanım
-
Kimyasal adı: Gallotannik asit
-
Genel formülü: Yaklaşık C₇₆H₅₂O₄₆ (tam sabit değildir çünkü doğal kaynaklıdır)
-
Sınıfı: Bitkisel polifenolik bileşik (tannin grubu)
Fiziksel Özellikleri
-
Görünüm: Açık sarıdan kahverengiye doğru toz veya pullu katı
-
Tat: Buruk (büzüştürücü)
-
Koku: Hafif karakteristik
-
Çözünürlük:
-
Suda çok iyi çözünür
-
Alkolde çözünür
-
Eter ve kloroformda çözünmez
-
-
pH: Sulu çözeltileri asidiktir
-
Higroskopiktir (nem çeker)
Doğal Kaynağı
-
Meşe mazıları (gallnut)
-
Çay yaprakları
-
Meşe kabuğu
-
Üzüm posası ve bazı bitki kabukları
-
Nar kabuğu gibi yüksek polifenol içeren bitkiler
Kullanım Alanları
1️⃣ Gıda Endüstrisi
-
Antioksidan özellik
-
Doğal koruyucu
-
Büzüştürücü tat verici
Bazı bölgelerde katkı maddesi olarak sınırlı kullanılır (ülkeye göre mevzuat değişebilir).
2️⃣ Tıp ve Sağlık Alanı
-
Astringent (büzüştürücü) etki – yaralarda, diş eti kanamasında geçmişte kullanılmıştır
-
İshal kesici etkisi nedeniyle farmasötik preparatlarda yardımcı madde
-
Antimikrobiyal ve antioksidan özellik araştırmaları vardır
Not: Günümüzde tıbbi kullanımı daha kontrollüdür; doktor tavsiyesi olmadan kullanılmamalıdır.
3️⃣ Laboratuvar ve Kimya
-
Protein çöktürücü (protein presipitasyonu)
-
Metal iyonlarıyla kompleks oluşturur
-
Mikrobiyolojik boyama işlemlerinde kullanılır
4️⃣ Deri ve Tekstil Sanayii
-
Tabaklama maddesi olarak deri işlemede
-
Boyacılıkta mordan olarak
5️⃣ Şarap ve Çay
-
Tanenler doğal olarak bulunur
-
Renk, tat ve dayanıklılık üzerinde etkisi vardır
Kimyasal Davranış ve Reaktivite
-
Oksidasyona duyarlıdır
-
Metal iyonlarıyla kompleks oluşturur (özellikle Fe³⁺ ile koyu renkli kompleks)
-
Yüksek sıcaklıkta bozulabilir
Sağlık ve Güvenlik
Dikkat Edilecekler
-
Aşırı tüketimde mide-bağırsak rahatsızlıkları yapabilir
-
Uzun süreli ve yüksek dozda kullanımı karaciğer üzerinde olumsuz etki oluşturabilir
-
Toz formu solunmamalıdır
-
Ciltle uzun süreli temasta tahriş yapabilir
Temas Halinde
-
Gözle temas → bol su ile yıkayın
-
Deri → su ile temizleyin
-
Yutulursa → tıbbi destek alın
Depolama Koşulları
-
Kuru ve serin yerde
-
Nemden korunmalı
-
Işıktan uzak
-
İyi kapatılmış ambalajda saklanmalı
Kalite ve Saflık
-
Gıda kalite / farmasötik kalite / teknik kalite türleri vardır
-
Saflık genellikle %80–99 arası değişir
-
Nem oranı önemlidir
-
ISO ve farmakope standartlarına göre kontrol edilir