SODYUM TRİPOLİFOSFAT (STPP) –
Kimyasal Tanım
-
Kimyasal adı: Sodium Tripolyphosphate
-
Kısa adı: STPP
-
Kimyasal formül: Na₅P₃O₁₀
-
CAS No: 7758-29-4
-
Tuz sınıfı: Polifosfat tuzu
Fiziksel Özellikleri
-
Görünüm: Beyaz kristal / granül veya toz
-
Koku: Yok
-
Çözünürlük: Suda iyi çözünür
-
pH: Sulu çözeltileri hafif alkalidir
-
Higroskopik (nem çeker)
-
Kristal (anhidrat) ve hemihidrat formları bulunur
Üretim Şekli
Fosforik asidin nötralize edilmesi ve kurutulması / termal polimerizasyonu ile üretilir.
Kullanım Alanları
1️⃣ Deterjan ve Temizlik Kimyasalları
-
En yaygın kullanım alanıdır
-
Su yumuşatıcı ve şelatlayıcı olarak çalışır
-
Kireç (Ca²⁺, Mg²⁺) iyonlarını bağlayarak temizleme performansını artırır
-
Kir-sökme ve yeniden kirlenmeyi önleme etkisi vardır
Bulaşık deterjanı, çamaşır deterjanı, endüstriyel yıkama ürünlerinde yaygın kullanılır.
2️⃣ Gıda Endüstrisi
-
Bazı ülkelerde katkı maddesi olarak E451(i) koduyla kullanılır
-
Amaçlar:
-
Nem tutucu
-
Tekstür düzenleyici
-
Protein yapısını stabilize eder
-
-
Özellikle:
-
Et ürünleri
-
Deniz ürünleri
-
Hazır gıdalar
gibi ürünlerde kontrollü olarak kullanılır.
⚠️ Mevzuatlar ülkelere göre değişir, kullanılacaksa yerel gıda yönetmelikleri dikkate alınmalıdır.
-
3️⃣ Su Arıtma
-
Metal iyonlarını bağlar
-
Ölçek ve tortu oluşumunu azaltır
4️⃣ Seramik, Kağıt, Tekstil ve Endüstriyel Kullanımlar
-
Seramik çamurunda akış düzenleyici
-
Kağıt üretiminde kimyasal katkı
-
Tekstil işlemelerinde yardımcı kimyasal
-
Petrol sondaj sıvılarında katkı maddesi
Kimyasal Davranış
-
Güçlü şelatlayıcıdır
-
Alkali karakterlidir
-
Aşırı ısınmada bozunur
-
Asit ortamda hidrolize olabilir
Sağlık ve Güvenlik
Genellikle güvenlidir fakat:
Dikkat Edilecekler
-
Tozu solunmamalı
-
Göz ve cilde temas tahriş yapabilir
-
Yutulması zararlıdır, mide tahrişine neden olur
Temas Durumunda
-
Göz → bol su ile yıkayın
-
Cilt → su ve sabunla temizleyin
-
Yutulursa → tıbbi destek alın
MSDS’e göre orta seviyede dikkat gerektiren kimyasaldır.
Depolama Koşulları
-
Kuru ortam
-
Nemden uzak
-
Işıktan korunmalı
-
Ağzı kapalı ambalajda
-
Nem alınca topaklanma yapabilir
Ambalaj ve Kaliteler
-
Genelde 25 kg torba
-
Teknik kalite / Gıda kalite seçenekleri bulunur
-
Toz ve granül formda olabilir