SODYUM NİTRAT NEDİR? – DETAYLI VE TEKNİK BİLGİ

Sodyum Nitrat Tanımı

Sodyum nitrat, nitrik asidin sodyum tuzu olan, beyaz kristal/toz formunda, suda çok iyi çözünen bir inorganik bileşiktir. Güçlü oksitleyici özellik gösterir ve tarihsel olarak “Şili güherçilesi” adıyla bilinir. Tarım, gıda, laboratuvar ve cam/metal sanayinde yaygın kullanılır.

Kimyasal Kimlik Bilgileri

• Kimyasal Adı: Sodium Nitrate

• Formül: NaNO₃

• Molar Kütle: 84.99 g/mol

• CAS No: 7631-99-4

• EC No: 231-554-3

• Gıda Kodu: E251 (belirli ürünler için)

• Kimyasal Sınıf: İnorganik nitrat, oksitleyici tuz

FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

• Fiziksel Hal: Beyaz kristal / granül

• Koku: Kokusuz

• Tat: Hafif tuzlu

• Yoğunluk: ~2.26 g/cm³

• Erime Noktası: 308 °C

• pH (1% sulu çözelti): ~7 (nötr)

• Suda Çözünürlük (20 °C): Çok yüksek (~920 g/L)

• Alkolde Çözünürlük: Düşük

• Oksitleyici Özellik: Var (yanmayı destekler)

KİMYASAL DAVRANIŞ

• Isıtıldığında sodyum nitrit (NaNO₂) ve oksijen oluşturur

• Organik maddelerle temasında yanmayı hızlandırabilir

• İndirgenlerle şiddetli reaksiyon verebilir

KULLANIM ALANLARI

 TARIM (GÜBRE)

• Hızlı çözünen azot kaynağı

• Topraktan ve yapraktan uygulama

• Özellikle asidik topraklarda etkilidir

 GIDA SANAYİ (E251)

• İşlenmiş et ürünlerinde renk sabitleyici & koruyucu

• Botulizm riskini azaltma

Mevzuata bağlı maksimum limitlerle kullanılır.

 LABORATUVAR & ANALİTİK KİMYA

• Oksitleyici reaktif

• Standart çözelti hazırlama

• Isıl analiz ve deneysel çalışmalar

 CAM, SERAMİK & METAL

• Cam üretiminde berraklaştırıcı

• Metal yüzey işlemleri

• Isıl banyo tuzları

 ENDÜSTRİYEL KİMYA

• Patlayıcı ve piroteknik karışımlar (kontrollü ve lisanslı)

• Isı transfer tuzları (erimiş tuz sistemleri)

AVANTAJLARI

• Suda çok hızlı çözünür

• Ucuz ve yaygın bulunur

• Etkili oksitleyici

• Çok amaçlı kullanım

DEZAVANTAJLARI

• Oksitleyici → yangın riskini artırır

• Gıdada aşırı kullanımı sağlık riskleri doğurur

• Higroskopik (nem çekebilir)

SAĞLIK VE GÜVENLİK

Tehlikeler

• Yutulması halinde zararlı

• Nitritlere dönüşüm riski

• Cilt ve göz tahrişi

Kişisel Koruyucu Donanım

• Eldiven

• Gözlük

• Toz maskesi

• İyi havalandırma

DEPOLAMA

• Serin ve kuru ortam

• Yanıcı maddelerden ayrı

• Nemden korunmalı

• Etiketli, kapalı ambalaj

SODYUM NİTRAT – SODYUM NİTRİT KARŞILAŞTIRMASI

Sodyum nitrat nedir, NaNO3, sodyum nitrat özellikleri, E251 katkı maddesi, sodium nitrate MSDS, sodyum nitrat gübre

SIK SORULAN SORU

Sodyum nitrat gıdada güvenli mi?
Mevzuata uygun limitler içinde kullanıldığında güvenlidir; aşırı kullanım önerilmez.