SODYUM KARBONAT – Geniş Bilgi
Kimyasal Tanım
-
Kimyasal adı: Sodium Carbonate
-
Diğer adları: Soda, Çamaşır sodası, Kristal soda, Soda külü
-
Formül: Na₂CO₃
-
CAS No: 497-19-8
-
Su içeriğine göre formları:
-
Anhidrat (Na₂CO₃)
-
Monohidrat (Na₂CO₃·H₂O)
-
Dekahidrat (Na₂CO₃·10H₂O) — kristal soda
-
Fiziksel Özellikleri
-
Görünüm: Beyaz toz veya granül
-
Tat: Alkali-tuzlu
-
Çözünürlük: Suda iyi çözünür, çözeltisi alkalidir
-
pH: Sulu çözeltisi baziktir
-
Higroskopiktir (nem çekebilir)
-
Erime noktası: Yaklaşık 851°C (anhidrat)
Elde Edilişi
-
En yaygın yöntem: Solvay Prosesi
-
Doğal kaynaklardan: Trona minerali, soda gölleri
Kullanım Alanları
1️⃣ Deterjan ve Temizlik
-
Su yumuşatıcı etkisi
-
Yağ-kir çözme özelliği
-
Çamaşır sodası olarak evsel temizlikte yaygın
2️⃣ Cam Sanayii
-
Cam üretiminde temel hammaddelerden biri
-
Ergime sıcaklığını düşürerek üretimi kolaylaştırır
3️⃣ Kimya Sanayii
-
Çeşitli sodyum bileşiklerinin üretimi
-
pH ayarlayıcı
-
Alkali düzenleyici
4️⃣ Gıda Endüstrisi
-
Kod: E500
-
Kullanım amaçları:
-
Kabartma ajanı
-
Asit düzenleyici
-
Şişirici ajan
-
-
Mevzuata bağlı olarak kontrollü şekilde kullanılır
5️⃣ Su Arıtma & Havuz Kimyasalları
-
pH yükseltici
-
Asidik suların nötralizasyonunda
6️⃣ Tekstil – Kağıt – Metal
-
Boyama işlemlerinde pH düzenleme
-
Kağıt üretiminde
-
Metal yüzey temizlemelerinde
Kimyasal Davranış
-
Suda çözünerek karbonat ve sodyum iyonu verir
-
Asitlerle tepkime → CO₂ gazı çıkar
-
Nemle reaksiyon sonucu bazik çözelti oluşturabilir
Sağlık ve Güvenlik
Genelde güvenli kabul edilir ancak bazik karakterinden dolayı tahriş edici olabilir.
Dikkat Edilecekler
-
Tozu solunmamalı
-
Göz ve cilde temas tahriş yapar
-
Ağızdan yüksek miktarda alınmamalıdır
Temas Halinde
-
Göz → bol su ile yıkayın
-
Cilt → su ve sabunla temizleyin
-
Yutma → tıbbi destek alın
Depolama Koşulları
-
Kuru, serin ve kapalı ortam
-
Nemden korunmalı
-
Orijinal ambalajında saklanmalı
Ambalaj ve Kalite Türleri
-
25 kg çuval / torba en yaygın
-
Granül veya toz form
-
Teknik kalite / gıda kalite mevcut