Sodyum Benzoat Nedir?
Sodyum benzoat, benzoik asidin sodyum tuzu olup yaygın olarak koruyucu (preservatif) olarak kullanılır. Asidik ortamlarda küf, maya ve bazı bakterilere karşı etkilidir.
Kimyasal Bilgiler
-
Kimyasal Adı: Sodium Benzoate
-
Formül: C₇H₅NaO₂
-
Molekül Ağırlığı: 144.11 g/mol
-
CAS No: 532-32-1
-
E Number: E211
-
pKa (Benzoik asit): ~4.2
Fiziksel Özellikler
-
Görünüm: Beyaz kristal toz veya granül
-
Koku: Kokusuz
-
Tat: Hafif tatlımsı
-
Çözünürlük:
-
Suda: Çok iyi (~55 g/100 mL, 25 °C)
-
Alkolde: Orta
-
-
pH (1% çözelti): ~7.5–8.5
-
Stabilite: Isı ve ışığa karşı stabil
Etki Mekanizması
-
Asidik ortamda (pH < 4.5) benzoik asite dönüşerek
-
Mikroorganizmaların enzim sistemlerini inhibe eder
-
Özellikle maya ve küflere karşı etkilidir
Kullanım Alanları
1. Gıda Endüstrisi
-
Gazlı içecekler
-
Meyve suları
-
Turşular, soslar
-
Reçel ve marmelatlar
Kullanım oranı: genelde 0.05–0.1% (500–1000 ppm)
(Mevzuata bağlıdır)
2. Farmasötik
-
Şuruplar, oral solüsyonlar
-
Topikal preparatlar
-
Kozmesötik ürünler
3. Kozmetik
-
Krem, losyon, şampuan
-
pH düşük ürünlerde koruyucu olarak
4. Endüstriyel
-
Antifriz
-
Metal işleme sıvıları
-
Laboratuvar reaktifi
Avantajlar
-
Suda çok iyi çözünür
-
Ekonomik
-
Geniş kullanım alanı
-
Isıya dayanıklı
Sınırlamalar & Uyarılar
-
Yüksek pH’ta etkisi azalır
-
Askorbik asit (C vitamini) ile birlikte ve ışık/ısı varlığında benzen oluşumu riski
-
Astımı olan bireylerde hassasiyet oluşturabilir
-
Doz aşımı önerilmez
Depolama
-
Serin ve kuru ortam
-
Nemden korunmalı
-
Orijinal ambalajında saklanmalı
Sodyum Benzoat – Potasyum Sorbat Karşılaştırması
| Özellik | Sodyum Benzoat | Potasyum Sorbat |
|---|---|---|
| Etkin pH | < 4.5 | < 6.5 |
| Maya & küf | Çok iyi | Çok iyi |
| Bakteri | Sınırlı | Sınırlı |
| Tat etkisi | Hafif | Nötr |