PARA TOLUEN SÜLFONİK ASİT (PTSA) NEDİR? – DETAYLI VE TEKNİK BİLGİ
Para Toluen Sülfonik Asit Tanımı
Para Toluen Sülfonik Asit, aromatik yapılı, çok güçlü organik asit sınıfına giren, katı formda bulunabilen nadir asitlerden biridir. Genellikle p-TSA veya PTSA kısaltmalarıyla bilinir. Mineral asitlere (H₂SO₄ gibi) yakın asitlik gücüne sahip olmasına rağmen organik çözücülerde çok iyi çözünmesi nedeniyle endüstride tercih edilir.
Kimyasal Kimlik Bilgileri
-
Kimyasal Adı: p-Toluenesulfonic Acid
-
Kısaltma: PTSA / p-TSA
-
Formül: C₇H₈O₃S
-
Molar Kütle: 172,20 g/mol
-
CAS No: 104-15-4
-
EC No: 203-180-0
-
Sınıf: Organik sülfonik asit
-
Asit Gücü: Çok yüksek (pKa ≈ -2.8)
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
-
Fiziksel Hal: Katı (kristal / pul / granül)
-
Renk: Beyaz – açık krem
-
Koku: Kokusuz veya çok hafif
-
Higroskopik: Evet
-
Erime Noktası: ~103–106 °C
-
Suda Çözünürlük: Çok iyi
-
Organik Çözücülerde Çözünürlük: Çok iyi (etanol, metanol, aseton)
-
pH (1% çözelti): ~1
PARA TOLUEN SÜLFONİK ASİT KULLANIM ALANLARI
1. Kimya ve Organik Sentez
-
Esterifikasyon katalizörü
-
Eterleşme reaksiyonları
-
Friedel–Crafts reaksiyonları
-
Dehidrasyon reaksiyonları
-
Asit katalizli polimerizasyon
2. Reçine ve Polimer Sanayi
-
Fenolik reçineler
-
Polyester ve alkid reçineler
-
Epoksi sistemlerde katalizör
-
Sertleştirici ajan
3. Deterjan ve Temizlik Kimyasalları
-
LABSA nötralizasyonu
-
Asidik yüzey temizleyiciler
-
Kireç çözücü formülasyonlar
-
pH ayarlayıcı
4. İlaç ve Farmasötik
-
Aktif farmasötik tuz üretimi (PTSA tuzları)
-
Kristalizasyon ajanı
-
Ara madde (intermediate)
5. Boya, Kaplama ve Mürekkep
-
Reaksiyon hızlandırıcı
-
Stabilizatör
-
pH düzenleyici
6. Tekstil ve Deri Sanayi
-
Boyama işlemleri
-
Sabitleyici kimyasal
-
pH kontrolü
Avantajları
-
Çok güçlü organik asit
-
Katı form → dozaj kolaylığı
-
Mineral asitlere göre daha kontrollü
-
Organik çözücülerle uyumlu
-
Daha az oksitleyici
Dezavantajları
-
Aşındırıcı (korozif)
-
Higroskopik (nem çeker)
-
Yanlış dozajda reaksiyon kontrolü zor
Sağlık ve Güvenlik Bilgileri
TEHLİKELİ – KOROZİF
-
Cilt ve gözlerde ciddi yanık yapar
-
Solunması solunum yollarını tahriş eder
-
Yutulması tehlikelidir
Kişisel Koruyucu Donanım:
-
Asit dayanımlı eldiven
-
Gözlük / yüz siperi
-
Maske
-
Asit dayanımlı önlük
Depolama ve Taşıma
-
Nem almayan, kapalı ambalaj
-
Serin ve kuru ortam
-
Alkali maddelerden ayrı
-
Plastik (HDPE) veya kaplamalı ambalaj
Yasal ve Mevzuat
-
REACH: Kayıtlı
-
CLP: Korozif sınıf
-
GHS Piktogramı: (Aşındırıcı)
Para toluen sülfonik asit, PTSA nedir, p-TSA kullanım alanları, para toluen sulfonic acid, PTSA katalizör, PTSA MSDS, sülfonik asit türevleri