LAKTOZ NEDİR? | ÖZELLİKLERİ, KULLANIM ALANLARI VE TEKNİK BİLGİ
Laktoz Nedir?
Laktoz, süt ve süt ürünlerinde doğal olarak bulunan, glikoz + galaktozdan oluşan bir disakkarittir. Gıda sanayinde enerji kaynağı; farmasötikte ise en yaygın tablet/kapsül dolgu maddelerinden biri olarak kullanılır.
Kimyasal Kimlik Bilgileri
-
Kimyasal Adı: Lactose
-
Kimyasal Formül: C₁₂H₂₂O₁₁
-
Yaygın Form: Laktoz Monohidrat
-
CAS No: 63-42-3 (monohidrat)
-
EC No: 200-559-2
-
Gıda Kodu: Doğal şeker (E numarası yok)
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
-
Fiziksel Hal: Beyaz kristal / toz
-
Tat: Hafif tatlı (sakkarozdan daha az tatlı)
-
Koku: Kokusuz
-
Suda Çözünürlük: Orta
-
pH (sulu çözelti): 4.5 – 7.0
-
Higroskopik: Düşük
-
İndirgen Şeker: Evet
LAKTOZ NE İŞE YARAR?
FARMASÖTİK (EN YAYGIN KULLANIM)
-
Tablet ve kapsül dolgu maddesi
-
Bağlayıcı ve akış düzenleyici
-
Doğrudan sıkıştırma ve granülasyon için uygun
Avicel, nişasta ve magnezyum stearat ile sık kullanılır.
GIDA SANAYİ
-
Süt tozu, bebek maması
-
Şekerleme ve fırıncılık
-
Tat ve renk gelişimi (Maillard reaksiyonu)
VETERİNER & BİYOTEKNOLOJİ
-
Probiyotik besiyeri
-
Taşıyıcı (carrier) madde
LAKTOZ TÜRLERİ
-
Laktoz Monohidrat: Farmasötik standart
-
Anhidrat Laktoz: Doğrudan sıkıştırma için
-
Spray-dried Laktoz: Yüksek akışkanlık
AVANTAJLARI
-
Ucuz ve kolay temin edilir
-
Tablet basımında iyi akış
-
Kimyasal olarak inert
-
Farmakope uyumlu (USP, EP, BP)
DEZAVANTAJLARI
-
Laktoz intoleransı olanlar için uygun değildir
-
Higroskopik olmayan formülasyonlarda tercih edilir
-
Yüksek nemde topaklanma olabilir
KULLANIM ORANLARI (GENEL)
-
Farmasötik: %10 – %90
-
Gıda: Ürüne göre değişir
DEPOLAMA
-
Serin ve kuru ortam
-
Nemden korunmalı
-
Kapalı ambalajda saklanmalı
GÜVENLİK
-
GRAS (Genel olarak güvenli kabul edilir)
-
Alerjen değildir (laktoz intoleransı hariç)
-
Vegan değildir (süt kaynaklı)
LAKTOZ – ALTERNATİFLER KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | Laktoz | Avicel (MCC) |
|---|---|---|
| Kaynak | Süt | Bitkisel |
| Tat | Hafif tatlı | Tattız |
| Sıkıştırma | İyi | Çok iyi |
| İntolerans | Var | Yok |
Laktoz nedir, lactose monohydrate, laktoz farmasötik, laktoz tablet dolgu maddesi, laktoz özellikleri, lactose MSDS
SIK SORULAN SORU
Laktoz ilaçlarda neden kullanılır?
Çünkü akışkanlığı iyi, stabil ve ekonomiktir; tablet ve kapsüller için idealdir.