Gümüş Nitrat – 

Genel Tanım

Gümüş nitrat, gümüşün nitrik asitle reaksiyonu sonucu elde edilen, yüksek saflıkta oksitleyici bir metal tuzudur. Kimyasal deneylerde, tıp alanında ve endüstride yaygın kullanılır.

Kimyasal Özellikler

• Kimyasal Adı: Silver Nitrate

• Kimyasal Formül: AgNO₃

• Molekül Ağırlığı: 169.87 g/mol

• Görünüm: Beyaz – renksiz kristal

• Tat: Acı ve metalik (tadına bakılmaz!)

• Koku: Yok

• Çözünürlük: Suda çok iyi çözünür

• Higroskopik: Nem çeker

• Işığa duyarlılık: Işıkta bozulur ve kararır

• Yoğunluk: 4.35 g/cm³

• Erime Noktası: 212 °C

• Dağılma / Bozunma: 440 °C üzerinde oksijen salarak bozunur

Işığa maruz kaldığında gümüş iyonları metalik gümüşe indirgenir, bu yüzden ambalajlar genelde koyu renkli camdır.

Kimyasal Davranış ve Tepkimeler

• Kuvvetli oksitleyicidir

• Organik maddelerle reaksiyona girebilir

• Halojenlerle çözeltide reaksiyona girerek halojenür çökeltileri oluşturur

  • Cl⁻ → AgCl (beyaz çökelti)

  • Br⁻ → AgBr (krem renkli)

  • I⁻ → AgI (sarı çökelti)

• Amonyaklı çözeltilerde kompleks oluşturabilir

Kullanım Alanları

Tıbbi Kullanım

• Yanık tedavisi

• Antiseptik

• Göz damlası (yeni doğanlarda eskiden kullanılırdı)

• Siğil tedavisinde lapis kalemi olarak

Not: Günümüzde birçok tıbbi uygulaması sıkı kurallara bağlıdır.

Laboratuvar Kullanımı

• Halojen tayini

• Klorür, bromür ve iyodür analizleri

• Volümetrik titrasyon (Mohr, Volhard, Fajans yöntemleri)

• Protein çöktürme

Endüstri ve Teknoloji

• Ayna ve kaplama endüstrisi

• Fotoğrafçılık (çok önemli)

• Elektronik uygulamalar

• Mürekkep ve baskı kimyasalları

• Patlayıcı ve piroteknik sektöründe sınırlı kullanım

• Su analizi

Sağlık ve Güvenlik Bilgileri

• Cilt yakar ve kalıcı leke bırakır (kahverengi – siyah)

• Göz için tehlikelidir

• Solunmamalıdır

• Yutulması toksiktir

• Uzun maruziyet sonucu argyria (kalıcı gri-mavi deri renklenmesi) yapabilir

 Koruyucu Önlemler

• Eldiven

• Gözlük

• Maske

• Laboratuvar önlüğü

• Işıktan korunmalı çalışma

Depolama

• Karanlık ortamda

• Sıkı kapaklı, tercihen kahverengi şişelerde

• Serin ve kuru yerde

• Işıktan korunarak

Çevresel Etki

• Suda yaşayan canlılara toksiktir

• Kanalizasyona direkt dökülmemelidir

• Ağır metal atık kapsamında imha edilmelidir