Gomme Arabic (Arap Zamkı) hakkında kapsamlı ve ayrıntılı bilgi aşağıdadır:
1. Tanım ve Genel Bilgi
-
Türkçe adı: Arap zamkı / Akasya zamkı
-
İngilizce: Gum Arabic / Acacia Gum
-
Kaynağı: Acacia senegal ve Acacia seyal başta olmak üzere çeşitli akasya ağaçlarının gövde ve dallarından doğal olarak sızan reçinenin kurutulması ile elde edilir.
-
Doğal – bitkisel bir üründür.
2. Kimyasal Yapı ve Özellikler
-
Yapısı: Polisakkarit + glikoprotein bileşimidir.
-
Form: Beyazdan açık kahverengiye değişen kristalimsi/lifli parçacıklar ve toz formda bulunur.
-
Tat – Koku: Neredeyse tatsız ve kokusuz.
-
Çözünürlük: Suda tamamen çözünür, alkolde çözünmez.
-
pH: Yaklaşık 4.5 – 5.5
-
E-kodu: E414
-
Higroskopiktir (nem çeker).
-
Stabil: Isıya dayanıklıdır, çözeltisi uzun süre stabil kalabilir.
3. Üretim Süreci (Özet)
-
Ağaç gövdesine kontrollü çizik atılır.
-
Ağaçtan doğal zamk sızar ve sertleşir.
-
Toplanır, temizlenir.
-
Kurutulur ve öğütülür.
-
Gıda ve endüstri standartlarına göre sınıflandırılır.
En büyük üretici ülkeler Sudan, Çad, Nijer ve Nijerya’dır.
4. Kullanım Alanları
4.1 Gıda Endüstrisi
En önemli kullanım alanıdır.
-
Stabilizatör
-
Kıvam arttırıcı
-
Emülsifiye edici
-
Film kaplama maddesi
-
Nem düzenleyici
Kullanıldığı ürünler:
-
Şekerleme (lokum, sakız, jöle, bonbon)
-
İçecekler (özellikle kola, aromalı içecekler)
-
Pastacılık ürünleri
-
Çikolata kaplama
-
Aroma taşıyıcı
-
Dondurma ve soslar
4.2 İlaç ve Tıp
-
Tablet bağlayıcı
-
Şurup stabilizatörü
-
Kapsül kaplama
-
Boğaz pastilleri
-
İlaç süspansiyonlarında dağıtıcı
Ayrıca mukozayı yumuşatıcı etkisi nedeniyle bazı şurup ve pastillerde kullanılır.
4.3 Kozmetik ve Kişisel Bakım
-
Losyon ve kremlerde kıvam verici
-
Maskara ve eyeliner stabilizatörü
-
Saç ürünlerinde bağlayıcı
4.4 Sanayi Uygulamaları
-
Boya sanayinde bağlayıcı
-
Mürekkep yapımında
-
Fotoğrafçılıkta kaplama ajanı
-
Yapıştırıcı üretimi
-
Seramik ve tekstil yardımcı kimyasalı
-
Mikroenkapsülasyon ajanı
-
Tütün endüstrisi
5. Sağlık ve Güvenlik
-
Genelde güvenli kabul edilir (GRAS) – FDA tarafından onaylıdır.
-
Alerjik reaksiyon nadirdir fakat olasıdır.
-
Yüksek miktarda alınırsa hafif mide-bağırsak rahatsızlığı yapabilir.
-
Toz halinde solunursa tahriş yapabilir; bu nedenle üretimde maske önerilir.
6. Farmakolojik Etkiler
Bazı çalışmalar:
-
Hafif prebiyotik etki gösterebilir.
-
Bağırsak florasını destekleyebilir.
-
Kolon sağlığı üzerinde olumlu etkiler gösterebilir.
(Not: Tıbbi amaçla kullanılmadan önce mutlaka sağlık uzmanına danışılmalıdır.)
7. Depolama ve Raf Ömrü
-
Kuru, serin ve nem almayan ortamda saklanmalıdır.
-
Nem aldığında topaklanır.
-
Doğru şartlarda 2–3 yıl stabil kalabilir.
8. Kalite Sınıflandırması
Genellikle:
-
Gıda kalitesi
-
Eczacılık kalitesi
-
Teknik sanayi kalitesi
olarak sınıflandırılır. Uygulamaya göre kalite seçilmelidir.
9. Avantajları
-
Doğal ve bitkisel
-
Toksik değildir
-
Çevre dostu
-
Çok amaçlı kullanılabilir
-
Isıya dayanıklı
-
Şeffaf çözelti verir
10. Dezavantajları
-
Nemden etkilenir
-
Ucuz değildir
-
Doğal ürün olduğu için kalite dalgalanması olabilir
Özetle
Arap zamkı; gıda, ilaç, kozmetik ve sanayide yaygın olarak kullanılan, doğal, güvenli ve fonksiyonel bir yapıştırıcı–stabilizatör–kıvam verici maddedir. Çok geniş kullanım alanına sahip, ekonomik değeri yüksek bir doğal üründür