Asetik Asit %80 (Acetic Acid 80%)
1. Tanım ve Genel Bilgi
-
Kimyasal adı: Asetik Asit
-
Diğer adları: Etanoik asit, Sirke asidi
-
Kimyasal formül: CH₃COOH
-
CAS No: 64-19-7
-
Saflık derecesi: %80’lik çözelti (geri kalan genelde sudur)
%80 Asetik Asit, glacial (buzlu) asetik asidin su ile seyreltilmiş güçlü, korozif ve endüstriyel amaçlı kullanılan formudur.
2. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
-
Görünüm: Renksiz berrak sıvı
-
Koku: Keskin sirke kokusu
-
Yoğunluk: Yaklaşık 1,03 g/cm³
-
Kaynama noktası: Yaklaşık 110–115 °C (%80 çözeltide)
-
pH: Yaklaşık 1–2 (çok asidik)
-
Çözünürlük: Suda tamamen çözünür
-
Uçuculuk: Orta
-
Buharı tahriş edicidir.
3. Üretim
Başlıca yöntemler:
1️⃣ Petrokimyasal üretim: Metanol + karbon monoksit → Asetik asit (Cativa / Monsanto prosesi)
2️⃣ Biyolojik üretim: Etanolün bakterilerle oksidasyonu (sirke yapımında)
%80 formu saf asetik asidin kontrollü seyreltilmesiyle elde edilir.
4. Kullanım Alanları
4.1 Endüstriyel Kullanım
-
Kimya sanayi hammadde
-
Ester üretimi (asetat türevleri)
-
Yapıştırıcı ve solvent üretimi
-
Plastik ve sentetik fiber üretim süreçleri
-
Boya ve kaplama yardımcı kimyasalı
4.2 Gıda Endüstrisi
-
E260 koduyla gıda katkı maddesi
-
Koruyucu ve asit düzenleyici
-
Sirke üretiminde yoğunlaştırılmış form olarak
Not: Gıda kullanımında gıda saflığında ve uygun oranlarda kullanılmalıdır.
4.3 Tarım
-
Bitki büyüme düzenleyicisi formülasyonlarında
-
Bazı durumlarda yabancı ot kontrol çalışmalarında (izin verilen ülkelerde)
-
pH düzenleyici
4.4 Laboratuvar ve Teknik Kullanım
-
Laboratuvar çözücüsü
-
Tampon çözelti hazırlama
-
DNA çöktürme çalışmalarında
-
Mikrobiyoloji ortamlarında pH ayarı
5. Sağlık ve Güvenlik
Koroziftir! Dikkatli kullanılmalıdır.
Temas Riskleri
-
Cilt: Şiddetli tahriş ve yanık yapar
-
Göz: Körlüğe kadar gidebilen ciddi hasar verebilir
-
Soluma: Solunum yollarını yakar, öksürük – boğaz yanması – nefes darlığı
-
Yutma: Çok tehlikelidir, iç organlara zarar verir
6. Güvenlik Önlemleri
-
Eldiven (nitril veya neopren)
-
Gözlük + yüz siperi
-
Laboratuvar önlüğü
-
Buhar solunmamalı, havalandırma olmalı
İlk Yardım
-
Cilde temas: Bol su ile en az 15 dk yıka
-
Göze temas: En az 15 dk suyla yıka, acil doktora git
-
Soluma: Temiz havaya çıkar
-
Yutma: KUSTURMA! acil tıbbi yardım
7. Depolama ve Taşıma
-
Orijinal kapalı ambalajda
-
Serin ve iyi havalandırılmış ortam
-
Metal kaplar uygun değildir (korozyon riski) → genelde HDPE plastik kullanılır
-
Yanıcı buhar oluşturabileceği için ateşten uzak tutulur
8. Ambalaj
Genellikle:
-
1 L – 5 L – 25 L bidon
-
200 L varil
-
IBC tank (1000 L)
9. Avantajları
-
Güçlü ve ekonomik organik asit
-
Çok amaçlı kullanım
-
Yüksek çözünürlük
-
Kimyasal reaksiyonlarda etkin
10. Dikkat Edilecek Hususlar
-
Ev kullanımı için uygun değildir
-
Seyreltme yapılacaksa asit daima suya eklenir, tersi yapılmaz!
-
Gıda amaçlı kullanılacaksa mutlaka gıda sınıfı olmalıdır
Özetle
Asetik Asit %80, güçlü, korozif, endüstride yaygın kullanılan bir organik asittir. Gıda, kimya, tarım ve laboratuvar alanlarında önemli bir kimyasaldır ancak sağlık ve güvenlik açısından dikkatle kullanılmalıdır.