Di-Boron Trioxide (B₂O₃) Nedir?

Di-Boron Trioxide (B₂O₃), bor oksit olarak da bilinen, camsı yapıda, beyaz–şeffaf görünümlü, asidik karakterli bir inorganik bileşiktir. Yüksek sıcaklıkta akışkan hale gelmesi ve silikatlarla güçlü etkileşimi nedeniyle analitik kimyada akı (flux) olarak yaygın kullanılır.

• Kimyasal Formül: B₂O₃

• Moleküler Ağırlık: 69.62 g/mol

• Fiziksel Form: Cam benzeri katı / toz

• Erime Noktası: ~450 °C

• Çözünürlük: Suda yavaş (borik asit oluşur)

Silikat Analizinde Neden Kullanılır?

Silikatlar (SiO₂ ve türevleri) çoğu zaman:

• Asitlere dirençlidir

• Doğrudan çözünmesi zordur

B₂O₃, bu problemi çözmek için füzyon (fusion) ajanı olarak kullanılır.

Temel Görevi (Fonksiyonu)

Silikat Matrisini Parçalama

• Yüksek sıcaklıkta Si–O–Si bağlarını kırar

• Silikatları borosilikat eriyiğe dönüştürür

Homojen Cam Fazı Oluşturma

• Numune + B₂O₃ → berrak, homojen cam

• Bu cam daha sonra asit veya suda tamamen çözünebilir

Kullanıldığı Analiz Yöntemleri

XRF (X-Ray Fluorescence) Silikat Analizi

• Çimento, cam, seramik, kayaç, kül analizleri

• Numune + B₂O₃ → füzyon boncuğu (fusion bead)

• Matriks etkisi azalır → yüksek doğruluk

ICP-OES / ICP-MS Ön Hazırlık

• Silikat esaslı numunelerin çözündürülmesi

• Elementel analiz için tam sindirim sağlar

  Gravimetrik ve Volumetrik Silikat Analizi

• Geleneksel silika tayininde ön parçalama aşaması

Tipik Fizyon (Fusion) Oranları

(Numuneye göre değişir)

• Numune : B₂O₃ = 1 : 5 – 1 : 10

• Fırın sıcaklığı: 950 – 1100 °C

• Kap: Platin / platin-altın kroze

Not: B₂O₃ çoğu zaman lityum tetraborat / metaborat ile birlikte de kullanılır.

Hangi Numunelerde Kullanılır?

✔️ Çimento ve klinker
✔️ Cam ve seramik hammaddeleri
✔️ Kayaç, maden, cevher
✔️ Uçucu kül, cüruf
✔️ Toprak ve refrakter malzemeler

Avantajları

• Silikatlar için yüksek çözündürme gücü

• Homojen analiz numunesi

• XRF’de matriks etkisini azaltır

• Tekrarlanabilir ve güvenilir sonuçlar

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Higroskopiktir → nemden korunmalı

• Yüksek sıcaklıkta çalışıldığı için ısı güvenliği önemlidir

• Camlaşma sonrası hızlı soğutma çatlama yapabilir

• Platin dışı kaplarda reaksiyon riski vardır

Depolama

• Kuru, serin ve kapalı ortam

• Nem alıcı (desikatör) önerilir

• Orijinal ambalajında saklanmalı

Di-boron trioxide silicate analysis, B₂O₃ fusion flux, silicate sample preparation, XRF silicate fusion, boron oxide analytical grade, silicate digestion flux