Baryum Sülfat (BaSO₄) hakkında kapsamlı bilgi aşağıdadır:
1️⃣ Temel Tanım
Baryum sülfat, baryum (Ba²⁺) ile sülfat (SO₄²⁻) iyonlarının oluşturduğu, suda çözünmeyen, beyaz renkli, kimyasal olarak oldukça kararlı ve inert bir inorganik bileşiktir.
Kimyasal formül: BaSO₄
Molekül ağırlığı: 233.39 g/mol
CAS Numarası: 7727-43-7
2️⃣ Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
-
Görünüm: Beyaz, kokusuz kristal veya toz
-
Yoğunluk: ~ 4.5 g/cm³ (yüksek yoğunluk)
-
Çözünürlük: Suda çözünmez (neredeyse hiç çözünmez)
-
Erime/bozunma: Çok yüksek sıcaklıklarda bozunur
-
pH: Nötr özellikte
-
Toksisite: Çözünmediği için toksik etkisi düşüktür
-
Kimyasal kararlılık: Asitlere ve bazlara karşı dayanıklıdır (çok güçlü asitlerde sınırlı çözünürlük olabilir)
3️⃣ Doğada Bulunuşu
Doğada en çok şu mineral halinde bulunur:
→ Barit (Baryt)
Bu mineral;
-
Yer kabuğunda sık rastlanır
-
Genellikle beyaz – grimsi kristal yapıdadır
-
Madencilikle elde edilir ve saflaştırılarak endüstride kullanılır
4️⃣ Üretim Yöntemleri
Genel sanayi üretimleri:
1️⃣ Barit mineralinin zenginleştirilmesi ve saflaştırılması
2️⃣ Kimyasal reaksiyon yoluyla:
-
Baryum tuzları + sülfat tuzları reaksiyonu
-
Ör:
Baryum klorür + Sodyum sülfat → BaSO₄ + NaCl
5️⃣ Kullanım Alanları
✔️ Tıp / Radyoloji
-
Röntgen ve tomografi görüntüleme (özellikle mide–bağırsak çalışmalarında)
-
“Baryum sülfat süspansiyonu” ağızdan verilerek sindirim sisteminin görünürlüğünü artırır
Suda çözünmediği için vücutta emilmez ve güvenli sayılır.
✔️ Endüstri ve Sanayi
-
Boya ve kaplama sanayiinde dolgu maddesi
-
Plastik ve kauçuk üretiminde yoğunluk artırıcı ve dolgu maddesi
-
Baskı mürekkebi ve kâğıt sanayi
-
Seramik ve cam sanayi
-
X-ray soğurucu bariyer malzemeleri
-
Ses ve titreşim yalıtım malzemeleri
✔️ Petrol ve Doğalgaz Sektörü
-
Sondaj çamurlarında ağırlık verici madde
-
Yüksek yoğunluğu nedeniyle basıncı dengelemek için kullanılır.
-
✔️ Kimya Endüstrisi
-
Diğer baryum bileşiklerinin üretiminde ara madde
-
Pigmentlerde beyazlık ve opaklık verici olarak
6️⃣ Kalite ve Saflık Türleri
-
Teknik / Endüstriyel kalite
-
Laboratuvar (analitik) kalite
-
Gıda ve tıbbi kalite (yüksek saflık)
Sağlık ve tıbbi uygulamalarda mutlaka “Medical Grade / USP / Ph.Eur uygunluk” aranır.
7️⃣ Sağlık ve Güvenlik
✔️ Saf baryum sülfat genelde güvenlidir çünkü çözünmez.
❗ Ancak diğer baryum bileşikleri (çözünür baryum tuzları) zehirlidir.
Toz solunmamalıdır, maske ile çalışılmalıdır.
Depolama:
-
Kuru yerde
-
Nemden uzak
-
Kapalı ambalajda
8️⃣ Ambalaj ve Depolama
-
Genellikle 25 kg torba, 50 kg torba veya 1000 kg Big-Bag
-
Nem almaması önemlidir
-
Uzun süre stabil kalır
9️⃣ Standart ve Saflık Parametreleri
Tipik analiz değerleri:
-
BaSO₄ ≥ % 97 – 99+
-
Nem ≤ % 0.2
-
Çözünür baryum tuzları: çok düşük
-
Parçacık boyutu: kullanım alanına göre değişir (mikronize türleri vardır)
10️⃣ Özet
Baryum sülfat;
-
Kimyasal olarak inert
-
Suda çözünmeyen
-
Yüksek yoğunluklu
-
Geniş kullanım alanına sahip
-
Sağlıkta önemli bir kontrast maddesi
olan, endüstrinin pek çok alanında kritik rol oynayan bir bileşiktir.